Hof van beroep van Brussel, 30 juni 2023
Het hof van beroep heeft zich uitgesproken over een zaak van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting in het kader van een omvangrijk Nigeriaans netwerk. In beroep werden twee dossiers samengevoegd en waren er maar twee beklaagden, twee vrouwen met de Nigeriaanse nationaliteit.
In het eerste dossier werden in eerste aanleg oorspronkelijk zes beklaagden vervolgd, onder wie de hoofdbeklaagde in dit beroep. Alleen zij stelde beroep in tegen de beslissing van de eerste rechter. De Nederlandstalige correctionele rechtbank van Brussel heeft zich in het vonnis van 4 september 2020 uitgesproken. De hoofdbeklaagde is de enige die beroep aantekende tegen dit eerste vonnis.
In het tweede dossier waren in eerste aanleg alleen de twee beklaagden uit deze beroepsprocedure betrokken. Zij waren allebei in eerste graad vrijgesproken maar het Openbaar Ministerie stelde beroep in.
De twee beklaagden werden onder meer vervolgd voor mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting met verzwarende omstandigheden, uitbuiting van de ontucht of prostitutie van meerderjarigen en minderjarigen. Er was sprake van minderjarige slachtoffers.
Het dossier werd opgestart in augustus 2018 na informatie uit het Afrikaanse prostitutiemilieu aan het Brusselse Noordstation dat een Nigeriaanse vrouw, de eerste (hoofd)beklaagde die zelf een contractuele prostituee was, minstens 35 jonge Nigeriaanse meisjes naar België had laten smokkelen om hen in de prostitutiewijk uit te buiten. De eerste (hoofd)beklaagde speelde een sleutelrol: zij liet de meisjes overkomen voor zichzelf of op bestelling voor andere ‘madammen’. Zij gaf instructies, faciliteerde de reis van de meisjes in Europa, onderhield contacten met Nigeria voor de rekrutering, …
De jonge meisjes moesten hun reisschuld van rond de 30.000 euro terugbetalen zodra zij hun bestemming in België hadden bereikt. Bij aankomst werden ze onmiddellijk naar vitrines gebracht om er zich te prostitueren. Ze moesten minstens de helft van hun inkomsten afstaan om hun schuld te vereffenen. Er werd gebruikgemaakt van het Yemeshe-systeem. Als ze stopten met betalen vooraleer de schuld afbetaald was, werden ze bedreigd of onder druk gezet. Sommige slachtoffers werden naar Frankrijk gebracht om er asiel aan te vragen, waarbij ze die financiële steun aan de ‘madame’ moesten overhandigen.
De tweede beklaagde had actief bijgedragen aan de uitvoering van activiteiten van de organisatie door onder meer onderdak te bieden aan de meisjes.
In het eerste dossier bevestigde het hof de analyse van de eerste rechter en achtte het de feiten van mensenhandel bewezen. De verklaringen van de slachtoffers waren gelijklopend, onafhankelijk van elkaar afgelegd en konden worden bevestigd door andere objectieve elementen uit het dossier. Het hof achtte de overige tenlasteleggingen eveneens bewezen, onder meer dat de beklaagde een leidende rol had binnen de organisatie.
In het tweede dossier stelde het hof, in tegenstelling tot de eerste rechter, dat de verklaringen van het slachtoffer wel coherent en geloofwaardig waren en dat de feiten inzake mensenhandel dus bewezen waren.
Het hof hield er rekening mee dat de feiten van vier jaar eerder dateerden. De hoofdbeklaagde werd door het hof veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, voor de helft met uitstel, en tot een geldboete van 64.000 euro. De andere beklaagde werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijftien maanden, voor een deel met uitstel, en tot een geldboete van 8.000 euro.
Het hof hervormde het vonnis inzake de provisionele schadevergoeding van 1 euro voor twee van de drie slachtoffers die zich burgerlijke partij hadden gesteld. Zij kregen respectievelijk een schadevergoeding van 5.120 euro en 15.215 euro. Het derde slachtoffer had de bevestiging gevraagd van de 1 euro provisionele schadevergoeding.